Weersextremen worden steeds opvallender en frequenter

 

Weersextremen worden steeds opvallender en frequenter, de gevolgen ervan worden steeds dreigender. De hogere frequentie waarmee extremen als hittegolven, droogtes en wateroverlast elkaar opvolgen hebben linken met het veranderend klimaat.

 

Snelle opeenvolging van extreme gebeurtenissen boven Vlaanderen

Er traden sinds 2015 meerdere extreme weersgebeurtenissen op die wegens hun extremiteit als ramp werden erkend door het rampenfonds van de Vlaamse Overheid. Een oplijsting toont dat deze zeer divers van aard kunnen zijn, maar allen hebben ze grote gevolgen. Zo viel er boven de provincies Vlaams-Brabant en West-Vlaanderen een extreem veel neerslag op 5 juni 2015. Aan het einde van de zomervakantie, op 29 en 30 augustus 2015, trok een windhoos met uitzonderlijke rukwinden over het grondgebied Kortemark, Oostkamp en Torhout. In 2016 werden alle Vlaamse provincies tussen 27 mei tot 8 juni geconfronteerd met overvloedige regenval, welke grote wateroverlast met zich meebracht. Kort daarna – op 23 juni 2016  werd Lommel getroffen door een extreme hagelbui. Een maand later hadden de gemeenten Beringen, Halen, Lummen, Geetbets, Kortenaken, Linter, Tienen en Zoutleeuw te kampen met uitzonderlijke regenval. 2017 werd gekenmerkt door een laattijdige vorst in de tweede helft van april, en een hevige droogte tussen april en juli.

 

Intensiteit van buien is veranderd boven België sinds het begin van de eeuw

Een statistische analyse van de neerslagmetingen te Ukkel sinds het begin van de eeuw laat zien dat de buienintensiteit is toegenomen: steeds meer neerslag valt in korte perioden met intense neerslag. Dit geldt met name voor zomerse piekbuien, maar ook voor meerdaagse neerslaghoeveelheden die gepaard gaan met grootschalig transport van vocht door de atmosfeer. Ook Europese waarnemingen sinds midden 20e eeuw laten deze trend in het optreden van extreme weersomstandigheden duidelijk zien. Maar niet enkel de extremiteit van de neerslaggebeurtenissen neem significant toe. Ook de  kans op extreem koude nachten neemt af en het aantal tropische nachten in de zomermaanden neemt toe.

 

Zijn deze intensiteitsveranderingen het gevolg van klimaatverandering?

Op deze recente veranderingen aan weerextremen wordt klimaatverandering niet als evidente oorzaak van deze problemen aangewezen, maar wordt verondersteld dat de kansen op dit soort gebeurtenissen bij een warmer klimaat wel toenemen.  Klimaatverandering kan in het algemeen niet worden aangewezen als de veroorzaker van individuele weersextremen maar bij de som van de extremen is de link naar klimaatverandering meer duidelijk. Men kan stellen dat het overgrote deel van de weersextremen al een menselijk aandeel heeft.

 

Echter wat we nu ervaren is nog maar het resultaat van iets minder dan 1 °C opwarming. Studies tonen aan dat aantal neerslag- en hitte-extremen exponentieel toe met opwarming. Volgens Fischer & Knutti (2015) zijn nu reeds 18% van extreme neerslagdagen en 75% van extreme hittedagen te wijten aan de mens. Bij 2 °C opwarming wordt dit respectievelijk ca. 40% en 99%. Ten opzichte van het pre-industriële tijdperk zal de kans op extreme neerslag dan verdrievoudigd zijn, het aantal extreme hittedagen zal meer dan vervijfvoudigen.

 

Bronnen: