Hoe veranderen overstromingsrisico’s in Europa t.g.v. klimaatopwarming?

 

In onze buurlanden worden tegen 2100 hogere piekdebieten verwacht van 25-50% voor grotere rivieren. Voor Vlaanderen werden gelijkaardige toenames eerder berekend, en ook hogere in kleinere waterlopen. De overstromingsimpact wordt verwacht hoger te gaan stijgen, tot een factor 4 bij een opwarming van 3° C. 

 

Een recente Europese studie (Alfieri et al., 2018) concludeerde dat het grootste deel van Centraal- en West-Europa een aanzienlijke toename van het overstromingsrisico zal ondervinden bij de 3 scenario’s (1,5 °C, 2 °C en 3 °C), en hoe hoger de opwarming, hoe hoger het risico. Uit het onderzoek bleek ook dat het overstromingsrisico in sommige Oost-Europese landen kan afnemen, hoewel deze resultaten nog een hoge graad van onzekerheid vertonen. Ook voor landen in Zuid-Europa (Spanje, Portugal, Griekenland) zijn de veranderingen hoog onzeker. Bij een opwarming van 1,5 °C wordt een toename van het overstromingsrisico waargenomen, maar  bij hogere opwarming is deze verandering minder eenduidig als gevolg van een aanzienlijke daling van de jaarlijkse regenval.

 

Hoogwater In Nederland

 

Voor Nederland is berekend dat de opwarming van de aarde een kleine toename van het overstromingsrisico met zich mee zal brengen op zijn hoofdwaterlopen. Voor de Maas is gemodelleerd dat in alle scenario’s de gemiddelde winter- en voorjaarsafvoeren procentueel iets toenemen, waarvan de sterkste toename in het scenario Wh (+2,5°C tegen 2050 en +3,5°C tegen 2085) werd genoteerd met bijna 20 procent in 2050 en bijna 25 procent in 2085. Het moment van optreden van hoogwater schuift ook naar iets vroeger in het jaar, doordat sneeuw door regen zal vervangen worden.

 

Hoogwater In het Verenigd Koninkrijk

 

Studies in het Verenigd Koninkrijk tonen aan dat door klimaatverandering de kans op ernstige overstromingen als in 2000 twee tot drie maal zal toenemen in de toekomst. Het wijzigen van de overstromingsfrequentie wordt er gekoppeld aan de verandering van de hogere waterafvoeren. Tegen 2050 is berekend dat de hoogste afvoeren met 3% tot 21% zullen toenemen onder een opwarming van 2 °C, en met 11% tot 33% bij een 4 °C opwarming. Tegen 2080 zijn ranges al gestegen tot 10%-30% en 17%-56% voor respectievelijk het 2 °C en 4 °C opwarmscenario. Een extreem scenario (>4 °C opwarming) voorspelt stijgingen tot 105% voor 2050 en tot 208% tegen 2080.

 

Hoogwater en impact In België

 

Voor Vlaanderen werden toenames van hoogwaterdebieten in 2100 gerapporteerd tot 35% voor grotere rivieren en tot hoger dan 100% voor kleinere rivieren. Het klimaateffect in het hydrologisch systeem doet zich dus sterker voor in stroomgebieden met een snellere hydrologische respons en dus mindere buffering. Uit de ORBP-studie van VMM kwam een toename van de overstromingsschade en het aantal getroffen  met een 50-tal procent tegen 2050, dit onder een midden-klimaatscenario. De Europese studie meldt voor België een toename van de schade met 200-400% bij een mondiale opwarming tot 2 °C en 3 °C (tegen 2100). Het aantal getroffen door overstromingen kan toenemen van 100-400% bij opwarming tot 2 °C en 3 °C.

 

Bronnen